Powszechna Wystawa Krajowa w Poznaniu, czynna od 16 maja do 30 września 1929 roku, prezentowała osiągnięcia gospodarcze, kulturalne i organizacyjne pierwszego dziesięciolecia odrodzonej Polski. Ta imponująca wystawa obejmowała obszar 65 hektarów. Jej teren podzielony był istniejącymi ulicami na pięć ogrodzonych sektorów, które połączono kładkami przerzuconymi ponad drogami miasta. Ekspozycja składała się z 32 działów tematycznych, dotyczących: ogólnej charakterystyki kraju, nauki i wychowania, sztuki, higieny i opieki społecznej, sportu i turystyki, emigracji oraz dokonań 26 dziedzin gospodarki. W 111 budynkach oraz pod gołym niebem prezentowano wyłącznie produkty polskie. Wyjątkiem był dział „Emigracja”, w którym wyboru eksponatów dokonały organizacje polonijne. W imprezie uczestniczyło blisko półtora tysiąca wystawców. W ciągu 138 dni wystawę zwiedziło 4,5 miliona osób, w tym 200 tys. gości zagranicznych (najwięcej bo aż 90 tys. z Niemiec i 80 tys. z Czechosłowacji). Wystawę odwiedzały delegacje rządowe oraz blisko 1000 dziennikarzy reprezentujących prasę z 30 państw. Przy okazji wystawy odbyło się 140 kongresów i zjazdów. Dla organizacji wycieczek na wystawę utworzono Wielkopolski Związek dla Popierania Turystyki.

Przygotowania do tej epokowej wystawy trwały 3 lata. W listopadzie 1926 Rada Miejska Poznania zaaprobowała pomysł organizacji wystawy. Towarzystwo Powszechna Wystawa Krajowa w 1929 r. ukonstytuowało się 1 marca 1927 roku w obecności ministrów Eugeniusza Kwiatkowskiego i Augusta Zaleskiego oraz wojewody Adolfa Bnińskiego. Protektorat nad wystawą objął prezydent Ignacy Mościcki, a na czele Komitetu Honorowego stał sam Józef Piłsudski. We władzach Powszechnej Wystawy Krajowej zasiadali m.in.: jako prezes rady głównej prezydent Poznania Cyryl Ratajski, prezesem zarządu i naczelnym dyrektorem został Stanisław Wachowiak, prezesem był Seweryn Samulski, a naczelnym architektem Roger Sławski.  

W ramach przygotowań zmodernizowano infrastrukturę miejską. Wystawa wykorzystywała bazę Międzynarodowych Targów Poznańskich, ale zbudowano też wiele nowych budynków, w tym największy w ówczesnej Polsce hotel - Hotel Polonia. Do transportu wewnętrznego po terenach wystawowych używano specjalnych ekologicznych omnibusów napędzanych akumulatorami.

Wystawa miała wspaniałą oprawę i własny organ prasowy – Echo Powszechnej Wystawy Krajowej w 1929 r. Z okazji wystawy przeprowadzono pierwszą w dziejach polskiej radiofonii transmisję meczu piłkarskiego – pojedynek Warty  Poznań z Philipsem Eindhoven, zakończony wynikiem 5:2. 15 września 1929 przeprowadzono pierwsze w Polsce pokazy ratownicze zorganizowane przez pogotowie ratownicze, PCK i wojsko. W związku z wystawą w prasie światowej ukazało się 60 tys. artykułów na temat wystawy i Polski w ogóle. Najwięcej z nich w mediach niemieckojęzycznych. „Danziger Zeitung” pisał,  że wystawa „co do swoich rozmiarów i systemu organizacyjnego porównywana być może jedynie z wystawami brytyjskiego imperium”. Jednak prasa niemiecka zajmowała na ogół krytyczny stosunek do wystawy, bo prezentowano na niej m.in. dowody prześladowania mniejszości polskiej w Niemczech. Publicysta fachowego pisma „Volkswacht” uznał imprezę za „największą wystawę bieżącego stulecia” i dodał, że „dokonała ona przewrotu w historii wystaw na świecie. Na wystawie nie zastosowano dawnych suchych form wystawowych, wszystko podane jest w łatwej i lekkiej formie dla każdego dostępnej”. Przy okazji wystawy powstał też najwspanialszy w międzywojennej Polsce lunapark z największą w Europie zjeżdżalnią wodną o wysokości 92 metrów,  20-metrowym wodospadem oraz 120-metrową kolejką górską. Po raz pierwszy w Polsce użyto też nazwy „wesołe miasteczko”.

(na fot. Pawilon Przemysłu Włókienniczego na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu w 1929 r.)

(TŚ)